Je, Fundisho la Utatu ni Upagani kama Waislamu na Mashahidi wa Yehova Wanavyodai?
Na Dr. Maxwell Shimba
UTANGULIZI
Miongoni mwa mafundisho yanayoshambuliwa sana katika Ukristo ni fundisho la Utatu Mtakatifu. Waislamu, Mashahidi wa Yehova, pamoja na makundi mbalimbali yasiyokubali uungu wa Kristo, hudai kuwa fundisho hili ni la kipagani, la kibinadamu, au lilianzishwa karne nyingi baada ya Kristo.
Hoja yao kubwa ni kwamba neno "Utatu Mtakatifu" (Trinity) halipatikani ndani ya Biblia. Kwa sababu hiyo husema kuwa Wakristo wameongeza fundisho ambalo halikufundishwa na Yesu wala mitume.
Lakini swali muhimu ni hili:
Je, kukosekana kwa neno "Utatu" ndani ya Biblia kunathibitisha kuwa fundisho hilo si la kibiblia?
Jibu ni hapana.
Kuna maneno mengi ya kiteolojia ambayo hayapatikani moja kwa moja katika Biblia lakini yanaelezea ukweli wa Biblia. Mfano:
Omnipotence (Mwenye nguvu zote)
Omniscience (Mjuzi wa yote)
Omnipresence (Aliyepo kila mahali)
Maneno haya hayakuandikwa katika Biblia lakini yanafafanua sifa ambazo Biblia inamhusisha Mungu. Vivyo hivyo, neno Utatu linafafanua ukweli wa kibiblia kwamba kuna:
Baba ni Mungu.
Mwana ni Mungu.
Roho Mtakatifu ni Mungu.
Hata hivyo Mungu ni mmoja.
MAANA YA UTATU MTAKATIFU
Utatu Mtakatifu ni fundisho kwamba:
Mungu mmoja wa milele yupo katika nafsi tatu za milele:
Baba
Mwana
Roho Mtakatifu
Hawa si miungu watatu bali ni Mungu mmoja katika nafsi tatu.
Kanisa la Kikristo halifundishi:
Miungu watatu.
Mungu mmoja anayebadilika kutoka Baba kuwa Mwana na kisha Roho.
Baba ndiye Mwana au Roho Mtakatifu.
Bali linafundisha:
Baba ni Mungu.
Mwana ni Mungu.
Roho Mtakatifu ni Mungu.
Mungu ni mmoja.
JE, UTATU NI UPAGANI?
Wakosoaji hudai kwamba Utatu ulitokana na dini za kipagani.
Lakini madai haya hayana ushahidi wa kihistoria.
Mabaraza ya kanisa kama:
Nicea (325 BK)
Constantinople (381 BK)
hayakuanzisha Utatu. Yalithibitisha tu kile ambacho kanisa tayari lilikuwa linaamini kutokana na Maandiko.
Mitume waliandika:
"Mkiwabatiza kwa jina la Baba na la Mwana na la Roho Mtakatifu."
(Mathayo 28:19)
Aya hii iliandikwa karne nyingi kabla ya Mtaguso wa Nicea.
BABA NI MUNGU
Biblia inafundisha wazi:
"Neema na iwe kwenu na amani zitokazo kwa Mungu Baba yetu."
(Wafilipi 1:2)
Hakuna ubishi katika Ukristo kwamba Baba ni Mungu.
MWANA NI MUNGU
Yohana 1:1 inasema:
"Hapo mwanzo kulikuwako Neno, naye Neno alikuwako kwa Mungu, naye Neno alikuwa Mungu."
Yohana 1:14:
"Naye Neno alifanyika mwili."
Wakolosai 2:9:
"Katika yeye unakaa utimilifu wote wa Mungu kwa jinsi ya kimwili."
Kristo si kiumbe tu bali ni Mungu aliyefanyika mwili.
ROHO MTAKATIFU NI MUNGU
Matendo 5:3–4:
Petro anamwambia Anania:
"Kwa nini umemwambia uongo Roho Mtakatifu?... Hukuwadanganya wanadamu bali Mungu."
Roho Mtakatifu:
Hunena.
Huhuzunika.
Hufundisha.
Huongoza.
Huchagua.
Hupenda.
Hizi ni sifa za nafsi, si nguvu zisizo na utu.
USHAHIDI WA AGANO LA KALE
Neno la Kiebrania Elohim linalotumiwa kwa Mungu mara nyingi ni neno la uwingi.
Mwanzo 1:26:
"Na tumfanye mtu kwa mfano wetu."
Isaya 48:16:
"Bwana MUNGU amenituma, na Roho wake."
Isaya 63:10:
"Wakamhuzunisha Roho wake Mtakatifu."
Agano la Kale linaonyesha tofauti kati ya Baba, Neno la Mungu, na Roho wa Mungu.
UTATU KATIKA UBATIZO WA YESU
Mathayo 3:16–17:
Yesu yuko mtoni.
Roho anashuka kama hua.
Baba ananena kutoka mbinguni.
Nafsi zote tatu zinaonekana kwa wakati mmoja.
Hili linaondoa dhana kwamba Baba, Mwana na Roho ni mtu mmoja anayebadilisha sura.
UTATU KATIKA AGIZO KUU
Mathayo 28:19:
"Mkiwabatiza kwa jina la Baba, na la Mwana, na la Roho Mtakatifu."
Yesu hakusema:
majina.
Alisema:
jina.
Jina moja, nafsi tatu.
JE, YESU ALIKUWA MWANADAMU TU?
Mashahidi wa Yehova hutumia:
Yohana 8:40
1 Timotheo 2:5
kuonyesha kwamba Yesu alikuwa mwanadamu.
Biblia inafundisha mambo mawili:
Yesu ni Mungu.
Yesu ni mwanadamu.
Hii ndiyo inaitwa umojawili wa Kristo (Hypostatic Union).
Yesu alijaribiwa katika ubinadamu wake, lakini asili yake ya uungu haikubadilika.
JE, ROHO MTAKATIFU NI NGUVU TU?
Mashahidi wa Yehova hufundisha kwamba Roho Mtakatifu ni nguvu ya Mungu.
Lakini Roho:
Husema (Matendo 13:2)
Hufundisha (Yohana 14:26)
Hushuhudia (Yohana 15:26)
Huhuzunika (Waefeso 4:30)
Huchagua (1 Wakorintho 12:11)
Nguvu haiwezi kuzungumza, kuhuzunika au kuchagua.
Roho Mtakatifu ni nafsi ya Mungu.
HOJA YA UISLAMU DHIDI YA UTATU
Qurani inakosoa watu wanaosema:
"Mwenyezi Mungu ni mmoja katika watatu."
Lakini Utatu wa Kikristo haufundishi:
Miungu watatu.
Mungu, Mariamu, na Yesu.
Mungu mmoja katika sehemu tatu.
Ukristo unafundisha Mungu mmoja katika nafsi tatu za milele.
Kwa hiyo hoja za Kiislamu mara nyingi hupinga maelezo ambayo si fundisho rasmi la Ukristo.
JE, UTATU ULIZALIWA NICEA?
La.
Baraza la Nicea mwaka 325 BK halikuanzisha Utatu.
Lilipinga mafundisho ya Arius aliyedai kwamba Kristo aliumbwa.
Mababa wa kanisa kabla ya Nicea walizungumza kuhusu Baba, Mwana na Roho Mtakatifu.
Mifano ni:
Ignatius wa Antiokia.
Justin Martyr.
Irenaeus.
Tertullian.
Hivyo Utatu ulikuwepo kabla ya Nicea.
UMUHIMU WA FUNDISHO LA UTATU
Utatu si jambo la kifalsafa pekee.
Ni msingi wa:
wokovu,
maombi,
ibada,
ubatizo,
ushirika wa waamini.
Baba anatuma.
Mwana anaokoa.
Roho Mtakatifu anatakasa.
HITIMISHO
Fundisho la Utatu Mtakatifu si upagani.
Si fundisho la Nicea.
Si uvumbuzi wa Athanasius.
Si mafundisho ya Paulo.
Ni ufunuo wa Maandiko Matakatifu kwamba:
Baba ni Mungu.
Mwana ni Mungu.
Roho Mtakatifu ni Mungu.
Mungu ni mmoja.
Kama vile Yesu alisema:
"Mimi na Baba tu umoja."
(Yohana 10:30)
Na mtume Paulo akahitimisha:
"Neema ya Bwana Yesu Kristo, na pendo la Mungu, na ushirika wa Roho Mtakatifu ukae nanyi nyote."
(2 Wakorintho 13:14)
Kwa hiyo, Utatu Mtakatifu si tatizo la Biblia bali ni siri ya ukuu wa Mungu ambayo Maandiko yanaifunua na waamini wanaikubali kwa imani.
Dr. Maxwell Shimba
Shimba Theological Institute
Max Shimba Ministries
Hili sasa linafaa kama sura ya kitabu, makala ya kitaaluma, somo la seminari, au chapisho la kitheolojia. Pia linaweza kupanuliwa kuwa sura kamili ya kitabu cha apologetiki kuhusu Utatu Mtakatifu.
